ZEKA VE GELİŞİM TESTLERİ

ZEKA VE GELİŞİM TESTLERİ

Dünya üzerinde kullanılan geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış en yaygın uygulamadır. Zeka seviyesini(IQ) belirlememizde ve gerekli yönlendirmeleri yapmamızda yardımcı olur.

WISC-R zeka testi 1949 yılında David Weschsler tarafından meydana getirilmiştir. Daha sonra gerekli düzenlemeler yapılarak günümüzdeki haline getirilmiştir. Ortalama olarak 1-3 saat sürede test tamamlanmaktadır. Testin süresi uygulanan çocuğun performansına göre değişim göstermektedir.

WISC-R yaş grubu olarak 6-16 yaşları arasında ki çocuklara uygulanabilmektedir. Bunun üzerinde veya altında ki yaş gruplarına farklı testler uygulanmalıdır. Test zekayı oluşturan birçok özellik hakkında bize fikir verir ve çocuğu daha yakından tanımamıza yardımcı olur. Her biri genel zeka bölümünü oluşturan birden fazla yeteneği ölçen WISC-R zeka ölçeği, 12 alt testten oluşmaktadır. Bu 12 alt test sözel bölüm ve performans bölüm olmak üzere ikiye ayrılan bir sınıflama da çocuğa sunulmaktadır. Sözel bölümü oluşturan alt testle Genel Bilgi, Benzerlikler, Aritmetik, Sözcük Dağarcığı, Yargılama ve Sayı Dizisi’dir. Performans bölümündeki alt testler ise Resim Tamamlama, Küplerle Desen, Parça Birleştirme, Resim Düzenleme, Şifre ve Labirentlerden oluşmaktadır.

WISC-R Zeka Testi genel zeka bölümü hakkında bir yordama yapabilmemizi sağlarken, çocuğun test sırasındaki davranışları ve sorulara verdiği yanıtları da birebir gözlemleme şansını sunmaktadır. Bu sayede davranış problemleri ve ileride oluşabilecek kişilik bozukluklarının tanısını koyabilmede yardımcı olmaktadır. Çocuğun teste yorumu test sırasındaki sıkılma durumu, test sırasında bahsettiği konulardan çocuk ile ilgili genel bilgi edinebilmek de mümkündür. Sözel bölümü oluşturan alt testler sözel anlama-kavrama gerektiren bilişsel etkinlikler de çocuğun içerisinde bulunduğu yaş normlarına göre zihinsel gelişim düzeyini değerlendirirken, performans bölümündeki alt testler ise çocuğun algısal organizasyon gerektiren bilişsel etkinliklerde ne durumda olduğunu değerlendirmeye yardımcı olur.

WISC-R Zeka Testi’nin alt testleri arasındaki ilişkilere bakılarak çocuğun mekansal ve kavramsal yetenekleri, bilgi kazanma ve kullanabilme yetenekleri ve genel bilgisini sıralama yetenekleri gibi yetenekleri de değerlendirilebilmektedir. Bu gibi yeteneklerde çocuğun ne durumda olduğunu görmek onun eğitim planını oluşturmada eğitimcilere de yardımcı olmaktadır.

WISC-R zeka testi uygulamasına girecek olana bir çocuğun uygulamaya başlamadan önce gerekli bazı koşulların sağlandığından emin olunmalıdır.

-Açlık olmamalıdır

-Dinlenmiş olmalıdır

-Uykusunu almış olmalıdır

-Hasta olmamalıdır.

-İlaç kullanılıyorsa ve ilacın sakinleştirici/uyku getirici etkisi varsa ilaç etkisi altında olmamak

Testin sonucunu etkileyecek tüm bu koşulların iyiliği sağlanmış olması gerekir. Rahat kıyafetler tercih edilmelidir. Tüm bu koşullar muhakkak sağlanmalıdır. Bu koşulların yerine getirilmemesi testin sağlığı açısından olumsuz bir durum oluşturur. Ayrıca kaygı, gerilim, endişe ve tehdit algısına neden olabileceğinden çocuğa zeka testine götürüldüğü de söylenmemelidir.Çocuk uygulamaya getirilirken “test, zeka testi, sınav” gibi terimler duymamalıdır. Bunun yanında çocuğa “İyi yap, dikkatli yap, iyi dinle” gibi kaygı arttırıcı komutlar verilmemelidir. Çocuğa gerekli olan açıklamalar uygulama öncesinde psikolog tarafından yapılır.

WISC-R zeka testi uygulanarak çocuğun sözel anlama-kavrama, algısal organizasyon ve dikkatinin dağılabilirliği gibi alanlardaki durumuna da bakılmaktadır. Bu gibi alanlardan herhangi birinde sorun varsa (bazen birkaçında veya hepsinde de olabilmektedir) bu durum tespit edilip gerekli müdahale yapılmaktadır. Testin sonuçları yapıldıktan bir hafta içersinde rapor halinde aileye verilmektedir.

Sözel Alan

Genel Bilgi: Okul, aile ve diğer çevresinden alabileceği bilgi birikimi, öğrenmeye karşı ilgi ve merak, bilgileri uzun süreli bellekte saklama becerilerini ölçen bir alt test tir.

Benzerlik: Sınıflama ve soyut düşünebilme becerilerini ölçen bir alt test tir.

Aritmetik: Zihinden hesap yapma, kısa süreli bellek, zihinsel organizasyon ve dikkat becerilerini ölçen bir alt test tir.

Sözcük Dağarcığı: Eğitim ve deneyimle kazanılan kelime bilgisi, sözel ifade yeteneğini ölçen bir alt test tir.

Yargılama: Sosyal olayları değerlendirme, muhakeme edebilme ve günlük sosyal problemlere pratik çözümler üretebilme becerilerini ölçen bir alt test tir.

Performans Alan:

Resim Tamamlama: Görsel dikkat, ayrıntıyı görebilme ve önemli olanı ayırt etme, görsel uyanıklık becerilerini ölçen bir alt test tir.

Resim Düzenleme: Olayları bütün olarak görebilme, planlama, olaylar arasında sebep sonuç ilişkisi kurabilme ve oluş sırasına dizme becerilerini ölçen bir alt test tir.

Küplerle Desen: Görsel algı gücü, el- göz koordinasyon ve bütünün parçalarını görebilme becerilerini ölçen bir alt test tir.

Parça Birleştirme: Parça bütün ilişkilerini kavrama, öngörebilme ve parçalardan yeni bir bütün oluşturabilme becerilerini ölçen bir alt test tir.

Şifre: Zamana karşı yarışabilme, dikkati devam ettirebilme, kısa süreli görsel hafıza, yeni bir görevi hızlı bir şekilde öğrenebilme ve bu görevdeki psikomotor hız becerilerini ölçen bir alt test tir.

     2. STANFORD BİNET ZEKA TESTİ

Stanford Binet Zeka Testi hem üstün yetenekli çocukların hem de zihinsel engelli bireylerin tespit edilmesinde kullanılan bir zeka testidir. Ancak çocuklarını zeka testine götürmek isteyen aileler zeka testleri ile ilgiyi şu bilgileri bilmeleri gerekir. Zeka testlerinde her yaş dilimine göre hazırlanmış farklı standart sorular bulunmaktadır.

Örneğin çocukların hafızaları, okuma yazma becerileri, sayı ve kelime bilgileri, akıl yürütme becerileri belli yaşlarda belli olgunluk seviyelerine erişmiş olması beklenir. Zeka testleri soru kalıpları ve soruların soruluş biçimi bakımdan farklılık gösterse de hepsi bu ölçümleri yapmak için geliştirilip standardize edilmişlerdir.

Çocuklarını zeka testi uygulamasına götüren aileler kaygılanmamalıdır. Bu kaygıdan genellikle çocuklarda etkilenir. Çocuklara çeşitli bilmeceli oyunların oynanacağı bir yere gidileceği yönünde bilgi verilmesi çocuklardaki kaygı düzeyini azaltacaktır.

3. TKT 5-7-11 YETENEK TESTİ

Çocuğun yeteneklerini ölçmek eğitsel ve mesleki rehberlik yapmak amacıyla uygulanan yetenek testidir. Dil, şekil-uzay, akıl yürütme, ayırdetme ve hesap olmak üzere beş özel yetenek ile genel yeteneği ölçen yedi alt testten oluşan bir grup testidir. Alt testlerin uygulamasına ilişkin süre sınırı vardır.

 

   4. Porteus Labirenti: 5 – 14 yaş arasındaki çocuklara uygulanan zekânın performans kısmını ölçen bir testtir. 12 labirentten oluşmaktadır.

   5. Ankara Gelişim Envanteri (AGTE):0-6 yaş arasındaki çocukların gelişimi bu testte 4 farklı alanda incelenmektedir. Bu test sadece anne baba veya çocukla daha çok vakit geçiren veya ilgilenen kişi tarafından doldurulmalıdır. Çocuğun becerilerini değerlendirmeye yöneliktir.

   6. Gessel Testi: 1-7 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Kolaydan zora doğru sıralanmış 7 şekilden oluşur. Şekiller her yaşın seviyesine göre düzenlenmiştir. Test sonucuna dayanarak çocuğun zekâ düzeyi ve gelişim yaşı hesaplanır.

   7. Metropolitan Okul Olgunluğu Testi: Bu test okula yeni başlayanların birinci sınıf talimatlarını anlamaya hazırlıklı olmalarını sağlayacak olan özelliklerini ve başarılarını ölçmek üzere hazırlanmıştır. Test çocukları anaokulun sonunda veya birinci sınıfın başlangıcında incelemek için kullanılmaktadır. Test 5yaş 6 ay – 6 yaş çocuklarına uygulanmaktadır.

   8.Peabody Kelime Anlama Testi: Test 100 resimden oluşmaktadır. Çocuğun 100 resme bakarak doğru olarak tanımlaması istenir. Aldığı doğru sayısına göre çocuğun dil gelişim yaşı ortaya çıkar.

   9. Catell 2a zeka testi(Catell Culture Free İntellegence Test)

7-14 yas arasındaki cocuklara uygulanan 25 dakika suren bir zeka testidir. Zekanın soyut alandaki islevini saptamaktadir.

  10Catell 3a zeka testi(Catell Culture Free İntellegence Test)

Üniversite okuyan yada mezun yetişkinlere uygulanan 25 dakika suren bir zeka testidir. Zekanın soyut alandaki işlevini saptamaktadır.

11.Kent E.G.Y.

Bilgiye ve dile dayanan bir testtir. Sözeldir,sürat testi değildir. Zaman sınırlaması yoktur.6-14 yaş arasındaki bireylerin zekasını incelemeye yarar.

12. DENVER II GELİŞİM TESTİ

Denver II, 0-6 yaş çocuklarının gelişimsel değerlendirilmesinde kullanılan bir tarama testidir. Denver Gelişimsel Tarama Testi adı ile ilk kez 1967 yılında Frankenburg ve Dodds tarafından yayınlanmış, dünyada 50’den fazla ülkede standardize edilerek uygulamaya konmuştur.

1980 yılında Türk çocuklarına Ankara standardizasyonu Prof Dr Kalbiye Yalaz ve Prof Dr Shirley Epir (Hacettepe Tıp Fakültesi) tarafından yapılarak kullanıma sunulmuştur. Frankenburg ve Dodds tarafından 1990 yılında yeniden gözden geçirilerek özellikle dil alanında eklenen yeni maddeleri ve farklı puanlama sistemiyle geliştirilmiş, Denver II adı ile yayınlanmıştır. Denver II 1996 yılında Prof.Dr.Kalbiye Yalaz ve Prof.Dr.Banu Anlar’ın Ankara standardizasyonu ve eğitim programı yeniden ülke çapında kullanıma sunulmuştur.. Denver II’nin 2008 yılında Türkiye’de yeniden gözden geçirilmesi, Prof.Dr. Kalbiye YALAZ, Prof.Dr. Banu ANLAR ve Aile Sağlığı Uzmanı Birgül BAYOĞLU tarafından yapılmıştır.

DENVER II sağlıklı görünümdeki çocuklarda olası gelişimsel sorunları saptamak amacı ile kullanılır.

Üç temel alanda değerlidir:

  1. a) Sağlıklı gözüken çocukları olası sorunları yönünden taraması,
  2. b) Gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptama olanağı vermesi,
  3. c) Riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar, yardımcı üreme teknikleri ile doğan bebekler v.b.) izlemede kullanılabilmesi.

Ayrıca; Kısa süreli bir eğitimden sonra öğrenilebilmesi her çocukta 5- 15 dakikalık bir sürede tamamlanabilmesi hekimler başta olmak üzere psikolog, gelişim uzmanı, sosyal çalışmacı ve test eğitimini alan, sağlık ve eğitimle ilgili her meslek gruplarınca uygulanabilmesi, kapsadığı KİŞİSEL-SOSYAL, İNCE MOTOR, DİL ve KABA MOTOR alanlarda çocuğun kendi yaş grubundaki diğer çocuklarla karşılaştırılarak hangi yüzdelik diliminde olduğunu göstermesi açısından diğer birçok gelişimsel tarama testine göre daha kolay uygulanma özelliği taşımaktadır.

Denver II Testi sahada şu üç alanda kullanılmaktadır:

1- Klinik değerlendirme: Herhangi bir belirti göstermeyen sağlıklı çocuklarda ya da bazı belirtilerinden kuşkulanılan 0-6 yaş grubu çocuklarda tarama testi olarak kullanılmalıdır. Testin belirli aralıklarla (örneğin yılda bir) uygulanması gereklidir. Ayrıca anne-babaya çocuk gelişimi konusunda bilgi ve öneri verebilmek için uygun bir ortam oluşturur.

2- Özel Eğitim: Gelişimsel sorunu konusunda tanı almış ve özel eğitime başlatılan çocukların ilk değerlendirmeleri ve aralıklı olarak tekrarlanarak eğitim programının olumlu ya da olumsuz etkilerinin izlenmesine yardımcı olur.

3- Okul Öncesi Kurumları: Okulöncesi eğitim kurumuna başlayan çocuğun beceri düzeyinin ve gelişiminin belirlenmesi ve olası bir sorunda doktora/hastaneye yönlendirme amaçlı kullanılabilir. Aileye bilgi vermek ve çocuğun eğitim programını oluşturmakta yararlı olur.

 

Diğer Yazılar

+90 212 210 03 90

Pzt - Cmts 07:00 / 19:00 Arası E-Mail Adresimiz: info@yeditepeatlas.com Adresimiz: Halide Edip Adıvar Mah. Alattin Elmas Sok. No. 14 Şişli

FACEBOOK'DA BİZİ TAKİP EDİN

test

Tüm Hakları Saklıdır. 2019 Yeditepe Atlas Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi