Otizm ve Uygulamalı Davranış Analizi Nedir?

0
469

Otizm çeşitli belirtileri olan bir gelişimsel bozukluktur. Otizm belirli bir davranış kümesine sahiptir ve kişileri farklı derecelerde farklı derecede etkileyen bir “spektrum bozukluğu” dur. Otizmin tek bir nedeni bilinmiyor. Otizm, erkeklerden kızlara göre dört kat daha sık görülür.

Otistik çocuklar ve yetişkinler, üç özel alanda sorunlar yaşarlar:

iletişim becerileri,

sosyal beceriler ve

kısıtlayıcı ve / veya tekrarlayan davranışlar.

Konuşma dili gibi iletişim becerileri gecikebilir veya eksik olabilir. Otizmi olan bir çocuk da, sınırlı göz teması, akran ilişkilerinde az veya hiç ilgi ve inandırıcı oyun eksikliği gibi sosyal becerilerde bir eksikliğe neden olabilir.

Otizmden etkilenenler için kısıtlayıcı ve / veya tekrarlayan davranışlar, dilin ve / veya motor davranışların tekrar tekrar kullanılmasını (örn., El çırpma, çevrelerde dönme veya nesneleri döndürme) veya nesnelerin parçalarına sabitleme (örneğin bir arabadaki tekerlekler) içerebilir.

Otizm tedavi edilebilir. Çocuklar otizmi “büyütmez”, ancak çalışmalar, erken tanı ve müdahalenin önemli ölçüde iyileşen yaşamlara yol açtığını göstermektedir.

Uygulamalı Davranış Analizi  Terapisi Nedir?

Uygulamalı Davranış Analizi (UDA), BF Skinner tarafından ortaya konulan bir insan davranışı bilimidir. UDA alanı, uygun davranışları artırmak ve engelleyici davranışları azaltmak için çeşitli teknikler kullanmaktadır. UDA engelli ve engelsiz her yaştan birçok öğrenciyle başarılı olmuş ve güvenli bir tedavi olarak kabul edilmiş bilimsel dayanaklı bir uygulamadır. 

Bir UDA programı, becerileri küçük ve kolay öğrenilen adımlara ayırmayı içeren sistemli bir öğretim yaklaşımıdır. Övgü veya diğer ödüller çocuğu motive etmek için kullanılır, her bir beceriyi uygulamak için birçok fırsat sunulur ve çocuğun gelişimi ve ilerlemesi sürekli ölçülür. UDA programları özellikle her çocuğun gelişim ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirilmiş ve tasarlanmıştır.

UDA, otistik kişileri en az altı şekilde desteklemek için kullanılır:

  • Uygun sosyal etkileşimler veya görev başında davranış gibi istenen davranışları artırmak,

  • iletişim, sosyal beceri veya işlevsel yaşam becerileri gibi yeni becerileri öğretmek,

  • Kendini kontrol etme veya kendini denetleme gibi davranışları sürdürmek,

  • bir kaynak odasında görevleri tamamlama ve daha sonra anaokulu sınıfında aynı görevi yerine getirme gibi davranışları genelleştirmek veya davranışları bir durumdan diğerine aktarmak,

  • öğrenme ortamını değiştirerek müdahale davranışlarının oluştuğu koşulları sınırlandırmak ve

  • çığlık atma veya kendine zarar verme davranışlar gibi müdahale davranışlarını azaltma.

 Bir UDA programı aşağıdakileri içerir:

  • Becerileri en küçük yönetilebilir birimlerine ayırıp sonuçta daha anlamlı ve karmaşık birimler haline gelmek.

  • Güçlendirme, sönme, şekil verme, sorma, pekiştirme, zincirleme gibi prosedürleri kullanma.

  • Öğretilen beceriler şunlar olabilir: istek bildirme,  alıcı ve ifade edici dil, günlük ve sosyal beceriler, eşleştirme programları, motor taklidi, oyun becerileri ya da öz bakım becerileri.

Neden UDA?

UDA, otistik çocukları tedavi etmek için en çok kullanılan müdahaledir. Bugün, UDA’nın etkililiğini belgeleyen ve bu tedaviyi doğrulayan binlerce yayınlanmış araştırma çalışması var. UD A, davranışsal zorlukların tedavisinde ve insan davranışında sosyal açıdan önemli ilerleme üretmeye odaklanmaktadır.

Yorum Ekleyebilirsiniz