ÇOCUK VE ALGILAMA

0
812

 

GÖRSEL – İŞİTSEL –  DOKUNSAL – ALICI DİL – İFADE EDİCİ DİL

DİKKAT GELİŞTİRİCİ ÇALIŞMALAR

 

Çocukta  Düşünme, algı  ve yaratıcılık, aralarında sıkı bağlar olan ve birbirlerine oldukça yakın görünen süreçlerdir. Her ikisi de insan zihninin yüksek işlevleridir. Doğal olarak bu karmaşık süreçlerin etkileşim içinde olduğu çok sayıda başka zihinsel ve sosyal süreçler vardır.

 

Algının insan yaşamında önemli olduğu  ve duyularını en yoğun olarak kullandığı dönem çocukluk yıllarıdır. Çocuklar görme, işitme, tatma, koklama ve dokunma duyularını kullanarak kendilerini , çevrelerini , diğerlerini tanımaya anlama vermeye kendisi için değiştirici dönüştürücü bir anlam vermeye çalışır.Çocukluk yılları doğal, kendiliğinden olarak araştırmaya ve keşfetmeye eğilimin gösterildiği yıllardır.

 

Algı; çocukların gelişiminde farklı alanlar üzerinde etkidir. Bunları kısaca şöyle sıralayabiliriz.

 

  1. Algı, anlama ve kavramanın,, bağ kurmanın, yorumlamanın, analiz,sentez yapabilmenin, problem çözme becerilerinin, farklı açılardan bakabilmenin gelişiminde önemli bir temel oluşturur.
  2. Çocuğun dikkatini yönlendir, bir noktaya toplar ve süresini uzatır
  3. İşitsel algı dinleme becerisini artırır
  4. Görsel algı, algılananların bellekte toplanmasına yardımcı olur.
  5. Dokunma, ifade edici dilin gelişimine katkıda bulunur.
  6. Çocukta algılamanın geliştirilmesi  yaratıcı eleştirel düşünceyi besler

 

GÖRSEL ALGI

 

Görsel algı konusu ; görsel eşleştirme, görsel sınıflandırma, şekil zemin ayrımı, nesneler arası mekan ilişkisi ve görsel bellek başlıkları altında toplanabilir.

Hareketli, renkli, parlak cisimler çocukların ilgisini çeker. Çeşitli boydaki kutular, oyun hamuru, kil, çamur gibi malzemeler çocukların şekil algısını, renkli boncuklar, toplar,resimli küpler renk algısını, üst üste ve iç içe koyulabilen kutular şekil ve boyut algısını geliştirir.Sökülüp takılan oyuncaklar,renkli  plastik çivi ve çivi tahtası setleri nesneler arasında ilişki kurabilme becerisini geliştirir. Büyük boyda resimli kitaplarda görsel algı için uygun materyallerdir.

 

Görsel ayırt etme ile ilgili Etkinlikler

 

  1. Evde oyuncak fincan, tabak, kaşık vb evcilik oyuncakları gerçek mutfak eşyalarıyla karşılaştırılır. Büyük-küçük kitaplar bebekler boyutların ayırt edilmesi için uygun olabilir.
  2. dışarıda ağaçlar, fidanlar tek katlı evler apartmanlar, otobüs-taksi gibi ikililer arasında farklar vurgulanır, değişik yönleri benzerlik ve farklılıkları vurgulanır.
  3. Kısa uzun kalemler, zayıf-şişman insanlar geniş dar yollar büyük –küçük ağaçlar zıt kavramlarla ilgili resimler ya da gerçekte oyunlar oynanabilir.
  4. Evdeki, çevredeki düz,eğri,dikey, yatay,sivri uçlu, yuvarlak vb. özellikler ayırt edebilmeleri için olanak sağlanabilir.
  5. Çocuklardan bardak, kutu kapakları nesneleri kağıt üzerine koyup renkli kalemlerle etrafından çizmeleri istenir.
  6. Çocukların önüne farklı renkte iki fincan konur ve birinin altına şeker ve oyuncak saklanır fincanların yeri değiştirilip saklananı bulması istenebilir, bu çeşitlenebilir
  7. Biri farklı ikisi aynı olan 3 nesnelik set kullanarak aynı olanları bir araya getirmesi istenebilir.
  8. Üç resimlik set kullanarak resimler arasındaki farklılıkları, ters olanı, farklı konumda yer alanı farklı büyüklük ve küçüklükte olanı bulması istenebilir

 

 

 

 

 

 

  1. Resimlerde, nesnelerde bir tamamı biri eksik olan karşılaştırılır eksik olan buldurulmaya çalışılır
  2.  Değişik nesneler ve bunların resimleri verilir ününde duran nesnelerin aynılarını resimlerden bulmaları ve fazla olan resmi ve nesneyi ayırmaları istenebilir

 

Görsel eşleştirme ile  ilgili etkinlikler:

 

  1. Çocuklara aynı renkte olan blokları yan yana konarak bir tran yapması istenebilir.
  2. Aynı büyüklükteki blokları eşleştirebilir.
  3. Üzerinde değişik resimler çizilerek hazırlanmış tombala kartları çocuklara dağıtılır ve küçük resimlerle kartların üzerindekiler eşleştirilebilir.Benzer-farklı olanlar böyle yapılabilir.
  4. Sepete top atma oyunu oynanabilir,bu oyun topları kendi rendgine uygun sepete tma şeklinde oynanabilir.
  5. Üzeirne hayvan resimleri ve gölgeleri çizilmiş kartlar hazırlanabilir eşleştirilir
  6. Farklı renk,şekil ve büyüklükteki düğmeler, bez parçaları boncuklar vb. kullanarak eşleştirmeler yapılabilir.

 

 

Görsel sınıflandırma ile ilgili etkinlikler:

 

  1. Çocuğun odasında oyuncak bebekleri bir kutuya, Legoları bir kutuya,boncukları kavanoza makasları kutusuna koyacak şekilde sınıflama yapması sağlanmalıdır.
  2. Evde sert olanlar, yumuşak olanlar, büyük-küçük olanlar,uzun-kısa  vb. zıt kavramlara ait şekiller, nesneler,renkleri gruplaması istenebilir.
  3. Mutfakta bulunan yemek kapları çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılabilir.
  4. Çeşitli hikaye kitapları bu konuyla ilgili kullanılabilir. Yedi keçi yavrusu, Aslan ile fare, iki inatçı keçi, öküz ile kurbağa gibi

 

Şekil-Zemin Ayrımı ile ilgili etkinlikler

 

  1. Düz renkte bir zemin üzerine serilmiş oyuncaklar arasından yetişkinin istediği bir nesneyi ona vermesi sağlanabilir, kağıt üzerine dağıtılmış düğme ve boncuklar gibi.
  2. Basit geometrik şekiller çizilmiş kartlar üzerine paralel çizgiler çizilip çocuktan üzerinden eliyle geçmesi istenebilir.
  3. Çocukların karışık renkli fonlar arasında gizlenmiş çiçek araba gibi resimleri bulmaları istenebilir.

 

Mekan İlişkileri ile ilgili etkinlikler:

 

  1. Bazı nesnelerin isimleri söylenerek çocuklardan bunlara yaklaşmaları istenebilir, sandalyeye yaklaş, masanın altına gir, gibi.
  2. Nesneleri değişik açılardan görmeleri sağlanabilir. Bir yer belirlenir, oraya sandalyeden, uzanarak bakılabilir.
  3. Belli bir yükseklikten yere çizilmiş küçük bir daire içine  atlaması istenebilir.
  4. Bir daireden diğerine atanabilir

 

Görsel Bellek ile ilgili Etkinlikler

 

  1. Odasına karışık şekilde resim çiftleri asılabilir ve çift olanı bulması istenebilir
  2.  Masa üzerinde duran nesnelere bakmaları istenebilir, sonra biri saklanır çocuktan bulması istenebilir
  3. Noktalı resimler verilerek noktaların üzerinden geçerek şekli ortaya çıkarması istenebilir.

 

 

 

 

  1. Bir olayın oluş sırasını gösteren resimli kartlar hazırlanıp bunları sıraya koymaları istenebilir. Örneğin, tohum, fidan, ağaç  yada günlük bir etkinlikte olabilir.Diş macunun kapağını açma,Macunu sıkma,kapağı kapatma,dişleri fırçalama,ağzı çalkalama, ağzı kurulama vb. Olay sıralaması değişik konularda olabilir.Alışveriş yapma,mektup atma,okula gitme vb.

 

Genel olarak bir çok örnek buraya sıralanabilir. Genel hatlarıyla algının boyutlarıyla ilgili görsel algıyı geliştirmek için ip uçları anlamında buradaki çalışmalar verilmiştir. Mutlaka zenginleştirilmelidir ve çocuğun ilgisi, istekleri dikkate alınmalıdır.

 

 

Kısaca diğer algılama boyutlarından da bahsedelim,bunlarla ilgili etkinlik önerilerini de bir sonraki ayın bülteninde vereceğiz.

 

Çocukta algı gelişimini çocukta yaratıcı düşünce ve davranışın geliştirilmesiyle birlikte ele almak gerektiğini düşünüyorum.O yüzden çocukta yaratıcılığın geliştirilmesiyle ilgili hem teorik hem de uygulama örnekleri içeren,rehberlik servisinin önerdiği kitaplar aşağıdadır.

 

Kitap Önerileri :

  1. Yaratıcı bir çocuk yetiştirme Cynthıa Macgregor ,Papirüs Yayınları
  2. Öğrenmeyi Öğrenmek Dr. Ramazan Yıldırım,Sistem Yayınları
  3. Yaratıcılık ve yenilik Dr. Ramazan Yıldırım,Sistem Yayınları
  4. Okul Öncesi Dönemde Yaratıcılık ve Eğitimi, Yasemin Ergun, Anı Yayınları
  5. Öğrenmenin ABC’si Glorıa Fender Sistem Yayınları
  6. Çocuğunuzun Beceri ve Yeteneklerini Nasıl Geliştirebilirsiniz ? R.P.Rein ve Rachel Rein
  7. Gelin Çocuklar Birlikte Düşünelim  Zehra İpşiroğlu, Adam Yayınları
  8.  Eğitimde Yeni yaklaşımlar 1-2 Cilt Selçuk Üniversitesi Yayınları Mikro Yayınları
  9. Çocuk ve Yaratıcılık ‘ Çocuğum Daha Yaratıcı Olabilir mi? Ayşe Turla Morpa Kültür Yayınları
  10. Okul Öncesi Dönemde Yaratıcılık Eğitimi Ve Yaratıcı Etkinliklerde Kullanmak İçin Materyal Hazırlama 1-2 Fatma Ülkü, Tülay Şener Nobel Yayınları
  11. Yaratıcılık: Aklın Sınırlarını Aşmak Ken Robinson Kitap Yayınevi
  12. Zekaspor Serisi Kitapları  Serhan Büyükkeçeci Timaş Yayınları
  13. IQ Oyunları  Logomotif Multimedya ve Elektronik Yayıncılık ( Bilg. Programı)
  14. Bebekler İçin Beyin Geliştirici Zeka Oyunları 12 – 36 Aylar Jackie Silberg,Platform Yayınları
  15. Çocuklar İçin Zeka Oyunları 1-2-3-4  Kolektif Söz Yayın
  16. Düşünme Kutusu Matematik ve Mantık Eğlenceleri, Zeka Oyunları, Bilmeceler, Bulmacalar
    Adem Ustaoğlu
  17. Eğlenceli Zeka Oyunları 1-2- 3-4-5  Gülay İmamzade , Morpa Kültür Yayınları
  18. En Güzel Ev ve Salon Oyunları Esprili Oyunlar – Zeka Oyunları  Bülent Ermiş
  19. Hodri Meydan! Süper Zekalar İçin Bilmeceler  James F. Fixx  Mavi Ada
  20. Kıran Kırana Zeka Soruları Şakir Ural  Timaş Yayınları
  21. Çocuklarda Sanat Eğitimi  Susan Striker Epsilon Yayınları
  22. Çok Yönlü Gelişimsel Eğitim Seti Sayı 1-2-3  5 – 6 Yaş   Berkay Dinç Deligöz, Özlem Özden Tunca  Ya-Pa Yayınları,
  23. Dikkat! 5-6 Yaş Görsel Dikkat Çalışmaları 1  Berkay Dinç Deligöz Ya-Pa Yayınları
  24. Yaratıcılığımızı Geliştirelim Sen olsan…(5-7 Yaş) (7 Kitap Takım)  Fatma Çiğdem Gökçen

Yorum Ekleyebilirsiniz